Omdat een gemiddelde een belofte is die je niet kunt houden. Eén schitterende maand trekt het gemiddelde omhoog en laat je in de andere elf tekortkomen; bij een mediaan kom je per definitie elke tweede maand tekort. Het 25e percentiel is een bodem die je in ongeveer negen van de twaalf maanden haalt — laag genoeg om een stille maand te overleven, hoog genoeg om van te leven. Het blad toont alle drie naast elkaar en zegt in woorden waarom het er één van gebruikt, zodat je er bewust van kunt afwijken.

Het houdt je logboek, je opzijgezette belasting en je klantentracker vanaf dag één bij. Het drukt geen eigen salaris af totdat je zes gelogde maanden hebt — daarvóór toont het een streepje en de regel 'log minstens 6 maanden voordat dit getal iets betekent'. Uit drie datapunten kun je niet opmaken hoe een normale maand eruitziet, en wij tonen liever niets dan een zelfverzekerd verkeerd getal.

Dat advies is geschreven voor mensen in loondienst, van wie het grootste risico één plotseling baanverlies is. Jouw risico is spreiding — meerdere kleine tekorten achter elkaar. Het werkboek gebruikt MIN(12, MAX(3, ROUNDUP(3 + 12 × CV, 0))) maanden, dus een opdrachtnemer met een vast maandcontract komt rond de drie maanden uit en iemand met een variatiecoëfficiënt boven 0,7 rond de elf of twaalf. De basis, de vermenigvuldiger en beide grenzen zijn gewone gele cellen op Instellingen, en de regel staat op het blad afgedrukt, zodat je er tegenin kunt gaan.

Ja. Upload het .xlsx-bestand naar Google Drive, open het en kies Bestand → Opslaan als Google Sheets. Elke formule gebruikt functies die Sheets ondersteunt — PERCENTILE, MEDIAN, STDEV, SUMIFS, COUNTIFS, AVERAGEIFS, INDEX/MATCH, SUMPRODUCT, LARGE, EDATE, TEXT. Er zitten geen macro's in, geen XLOOKUP, geen FILTER en geen dynamische matrices, dus het eigen salaris en de variatiecoëfficiënt komen in allebei op dezelfde cent uit. Een PDF van één pagina in de download loodst je erdoorheen.

Nee, en dat zal het ook nooit doen. Je typt je eigen percentage om opzij te zetten op Instellingen, en het blad Belasting opzijzetten vergelijkt alleen wat dat percentage zegt dat je verschuldigd was met wat je werkelijk naar de belastingrekening hebt overgemaakt. Regels verschillen per land, per staat en per ondernemingsvorm — vraag het je boekhouder of je belastingdienst. Niets in dit werkboek is belasting- of financieel advies.

Betaaldatum, overal. Het logboek heeft ze allebei, zodat je per klant de gemiddelde betaaltermijn krijgt, maar elk totaal, elk gemiddelde, elk percentiel en elke grafiek telt geld op de dag dat het binnenkwam. Een inkomen gladstrijken op facturen waarvoor je niet bent betaald, zou de hele opzet ondermijnen. Facturen zonder betaaldatum staan als openstaand op de Klantentracker en nergens anders.

Heb je voor die maand niets gelogd, dan blijft hij buiten het venster in plaats van als nul te tellen — een valse nul zou elk gemiddelde omlaag trekken en je schommeling opblazen. Verdiende je werkelijk niets maar wil je het wel meetellen, log dan een regel met waarde nul voor die maand en hij telt mee. De maand met bijna niets in de voorbeeldgegevens staat er met opzet, zodat je de bufferlogica ziet reageren.

Ja. Veertien maanden van een fictieve freelancer — zevenendertig facturen, twaalf klanten — staan alleen in de gele invoercellen, zodat elke grafiek werkt zodra je het bestand opent. Wis Inkomstenlogboek A7:K606, Maandelijkse oprolling H7:I30, Klantentracker B7:B46 en de gele cellen op Instellingen. Het tabblad Lees mij noemt elk bereik. Formules, keuzelijsten en grafieken blijven intact.

Zeven pagina's, vier keer geleverd: US Letter en A4, in kleur en inktzuinig. Een omslag, een uitlegpagina, een facturenoverzicht voor 24 facturen met een samenvatting van openstaand bedrag en betaaltermijn, een logboek van twaalf maanden voor opzijgezette belasting met een lopend gat, een pagina voor de maandafstemming, een plan voor je slechtste maand dat je op een goede dag invult en op een slechte dag leest, en een jaarevaluatie. Ze spiegelen het werkboek, dus de getallen die je overneemt betekenen altijd hetzelfde.

Als dat is wat het rekenwerk zegt, ja. Stap 4 van het blad Eigen salaris neemt je gemiddelde maand, trekt de belasting tegen jouw percentage en je vaste maandlasten eraf, en vergelijkt wat er overblijft met het salaris dat de regel voorstelt. Is er een gat, dan drukt het dat gat in geld af en zegt het dat de percentielregel een salaris bepaalt dat je meestal haalt, maar niet controleert of je vaste lasten er ruimte voor laten. De meeste hulpmiddelen geven je stilletjes gewoon een getal.